MWANZO WA AFRIKA -3

-
Inaandikwa na Fikiri Salum

Ilipoishia 

WAJERUMANI nao wakachukuwa Togoland, Cameroon na baadhi ya nchi katika Afrika ya magharibi na Afrika ya mashariki, lakini baada ya vita vya kwanza vya dunia wakanyang' anywa.

Endelea

Waitalia wakachukuwa Libya, Eritrea na sehemu kubwa ya Somalia.

UHURU WA AFRIKA

Nchi ya kwanza kujitawala upya katika Afrika ni nchi ya Afrika Kusini zilizojiunga na kujiendesha wao wenyewe katika mwaka 1910, Misri, katika mwaka 1922 walikuwa wanajiendesha wenyewe, na Tongier katika mwaka wa 1925.

Madola mengi ya Afrika yalianza kupigania uhuru katika miaka ya baina ya 1950 na 1960, na Wazungu wakasalimu amri na kuanza kutoa uhuru.

Libya wakajinyakulia uhuru katika mwaka wa 1951, Eritrea katika mwaka 1952 ikiwa imejiunga na Ethiopia, Morocco katika mwaka 1956 na wakarudishiwa Tongier.

Katika mwaka wa 1960:Ufaransa ukatoa uhuru kwa Cameroon, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Chad, Kongo Brazzaville, Cote D Ivoire, Dahomey (Benin), Gabon, Madagascar, Mali, Mauritania, Niger, Senegal, na Volta ya juu (Burkina Faso) zikapewa uhuru .

Vilevile katika mwaka huu huo wa 1960, Congo (Kinshasa), Nigeria, Somalia,  na Togo zikapata uhuru na katika mwaka wa 1961, Sierra Leone na Tanganyika zikapata uhuru na Afrika ya Kusini ikawa Jamhuri.

Katika mwaka wa 1962 Algeria, Burundi, Rwanda, na Uganda zikawa huru na 1963 zikafuatia Zanzibar, Gambia na Kenya na katika mwaka wa 1964 Malawi (Nyasaland) na Zambia (Rhodesia ya kaskazini) zikapata uhuru.

Baada ya miaka miwili katika mwaka wa 1966 Botswana (Bechuanaland) na Lesotho (Basutoland) zikajinyakulia uhuru, Mauritius na Swaziland katika mwaka 1968 na vilevile Guinea ya Ikweta, Hispania ikairudishia Ifni katika mwaka wa 1969 katika mamlaka ya Morocco.

Aidha, katika mwaka wa 1974 Guinea ya Kireno (Guinea Bissau) ikapata uhuru wake, na katika mwaka wa 1975 Angola, Cape Velde, Msumbiji, Sao Tome na Principe zikapata uhuru.

Hispania vilevile ikaitoa Sahara ya magharibi kwa Morocco na Mauritania katika mwaka wa 1976, lakini wananchi wakakataa kuwa chini ya nchi mbili hizi, kukazuka vita, Mauritania ukaitoa sehemu yake na kuipa Morocco katika mwaka 1979, tatizo ambalo mpaka sasa linaendelea baina ya Morocco na Sahara ya magharibi na Umoja wa mataifa (UN) unajaribu kutatua tatizo hili.

Waingereza wakaipa uhuru Shelisheli katika mwaka wa 1976 na Ufaransa ukatoa uhuru kwa visiwa vya Ngazija (Comoro).

Katika mwaka 1977 Djibouti (nchi ya Afars na Issas) iliyokuwa ikitawaliwa na Ufaransa ikarudi kwa wenyewe, Rhodesia (Zimbabwe) ikapata uhuru halisi mwaka 1980, na South West Africa iliyokuwa ikitawaliwa na Afrika Kusini ikapata uhuru katika mwaka 1990 na kuitwa Namibia.

Uingereza umebaki na visiwa vya Saint Helena na Ascension na Ufaransa unaendelea kutawala Mayotte na Reunion, Hispania vilevile unaendelea kutawala visiwa vya Canarias pamoja na Ceuta na Melina na visiwa vingine vilivyoko karibu na Morocco .

MWISHO 


Machapisho maarufu kutoka blogu hii

FIFA yatoa orodha ya vilabu bora duniani, Simba na Yanga zachuana vikali

-
Picha
SHIRIKISHO la Soka Afrika (CAF) limetoa orodha ya viwango vya ubora wa klabu barani, Simba ikiendelea kuwa juu ya klabu nyingine za Tanzania, nafasi ya tano. Orodha hiyo imetoka leo kuelekea droo ya hatua za awali za michuano ya klabu Afrika ambayo kwa mara ya kwanza kihistoria itafanyika nchini katika studio za Azam Tv, Tabata Jijini Dar es Salaam. Yanga ambayo kama Simba itashiriki Ligi ya Mabingwa — yenyewe inashika nafasi ya 12, wakati timu nyingine katika orodha hiyo ni Namungo FC wanaoshika nafasi ya mwisho, ya 75 kwa pamoja na Salitas FC ya Burkina Faso, Ahli Benghazi ya Libya na NAPSA Stars ya Zambia. Kwa msimu ujao mbali na Simba na Yanga kushiriki Ligi ya Mabingwa, Azam FC na Singida Black Stars zitashiriki michuano ya Kombe la Shirikisho Afrika.
Endelea kusoma

Beno Ngassa mdogo wa Mrisho Ngassa anayekipiga Tanzania Prisons

-
Picha
Miongoni mwa viungo wa pembeni wanaofanya vizuri ni Benodict Khalfan Ngassa ambaye amekuwa akifanya vizuri. Ngassa ambaye ni mtoto wa mchezaji wa zamani wa Pamba Jiji na Simba SC, Khalfan Ngassa, pia ni mdogo wa kiungo mshambuliaji wa zamani wa Yanga, Simba na Azam, Mrisho Ngassa anatajwa ni mmoja kati ya wachezaji wanaotazamiwa kufanya makubwa siku za usoni. Mambo Uwanjani Blog itawaletea Makala maalum ya kiungo huyo hatari ambaye ndoto zake ni kufuata nyayo za kaka yake Mrisho Ngassa. Beno Ngassa
Endelea kusoma

HISTORIA YA TIMU YA MASHUJAA YA KIGOMA, KUMBE NI SHEA YA JESHI NA WANANCHI

-
Picha
Timu inaitwa Mashujaa Lake Tanganyika FC ( Mashujaa FC ) ilianza rasmi kampeni yake ya kupanda Ligi Kuu tarehe 29/9/2018 na imepanda Ligi Kuu 25/06/2023 miaka mitano ya kupambana kwenye Ligi Daraja la kwanza Championship. Timu hii inaendeshwa kwa ushirikiano wa pande mbili kati ya Jeshi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ) na Halmashauri ya Manispaa ya Kigoma Ujiji kwa niaba ya Wananchi wa Kigoma. Muelewe hapa maana wengi wanasema ni timu ya Jeshi asilimia 100% Nembo ya timu ni Sokwe Dume, Shujaa wa Hifadhi za Gombe na Mahale zilizopo mkoani Kigoma. Rangi ya kwanza ya jezi ya timu (first kit) ni hiyo hapo chini na kwenye nembo ya timu ni rangi za tunda la michikichi (mawese ). Hii kama njano ni mawese yaliyoganda na huo wekundu ni mawese ya moto. Ukishika tunda la Mse juu utaona wekundu na ukikata katikati utaona njano. Nyeupe ni ‘nazi’ ya Mse hizi ni alama za utajiri wa Kigoma Jezi nyingine ni blue inayowakilisha Ziwa Tanganyika na Jezi nyingine ni Nyeupe
Endelea kusoma